ਇੰਟਰਨੈਟ 'ਤੇ ਅਕਸਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਆਖ਼ਰਕਾਰ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜਾਣਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪੜ੍ਹੋ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇੰਟਰਨੈਟ ਅੱਜ ਸਾਡੀ ਮੁੱਢਲੀ ਲੋੜ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਹਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਅਪਡੇਟ ਰਹਿਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਅਤਿਕਥਨੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸਾਡੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ, ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਕੋਰੋਨਾ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਨੁਪਾਤ ਵਧਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਖੋਜ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਵੀ ਬਿਮਾਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਬੇਲੋੜਾ ਚਿੰਤਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ (cyberchondria) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੰਟਰਨੈਟ ਉਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਬੇਲੋੜਾ ਚਿੰਤਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ (cyberchondria) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹੋ?
ਸਿਹਤ ਮਾਹਰ ਡਾ: ਅਬਰਾਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਸਿਰ ਦਰਦ ਬਾਰੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਮ ਸਿਰਦਰਦ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਤੱਕ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਬ੍ਰੇਨ ਟਿਊਮਰ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਅਤੇ ਉਸ ਬਿਮਾਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਕਿਉਂਕਿ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਮਝਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਨੀਂਦ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਿੱਤ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਖੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਗੈਸ ਕਾਰਨ ਜਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਈਸੀਜੀ, ਟੂਡੇ-ਈਕੋ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਡਾ: ਅਬਰਾਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।
ਡਾਕਟਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਆਮ ਜ਼ੁਕਾਮ-ਖੰਘ ਨੂੰ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਜ਼ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਅਗਲੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਿੱਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਰੀਜ਼ ਗੈਸ ਕਾਰਨ ਜਲਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲੈ ਕੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਈਸੀਜੀ, ਟੂਡੇ-ਈਕੋ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਉਣ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸਾਈਬਰਕ੍ਰਾਂਡੀਆ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਡਾ: ਅਬਰਾਰ ਮੁਲਤਾਨੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੰਟਰਨੈਟ ਤੇ ਹਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰੋ।